Amaç ve Kapsam
“Bütünleşik Okyanus Yönetimi ve Deniz Mekânsal Planlama Kolokyumu” başlıklı işbu etkinlik, deniz alanlarının ekosistem ve bilim temelli, çok paydaşlı ve sürdürülebilir bir yaklaşımla zamansal ve mekânsal çerçevede yönetilmesini teşvik eden bir tartışma ve bilgi paylaşım platformu oluşturmayı hedeflemektedir. Artan küresel ve çevresel baskılar, iklim değişikliğinin etkileri, deniz kirliliği, biyoçeşitlilik kaybı, habitatların zarar görmesi ve kıyı alanlarının plansız kullanılarak tahrip edilmesi gibi sorunlar, deniz ve okyanus alanlarında yeni bir yönetim anlayışına olan ihtiyacı açıkça ortaya koymaktadır. Bütünleşik okyanus yönetimi, alanların ve kaynakların sürdürülebilir kullanımı, geliştirilmesi ve korunması için kararların alındığı sürekli bir süreci ifade eden bütünleşik okyanus yönetimi; ekosistem temelli, çok paydaşlı ve uzun vadeli politika süreçlerine dayalı bir yönetişim modeli sunmaktadır.
Etkinliğin ana teması olan bütünleşik okyanus yönetiminin bir alt bileşeni olan ve ekosistem temelli bir yaklaşım çerçevesinde deniz alanlarının zamansal ve mekânsal açıdan yönetişiminin kolaylaştırılması ile sektörel ve deniz çevresinin korunmasına yönelik faaliyetlerin dengede tutulması amacıyla geliştirilen deniz mekânsal planlama (DMP), bu bütüncül yaklaşımın en somut araçlarından biri olarak öne çıkmaktadır. DMP, deniz alanlarındaki faaliyetlerin (balıkçılık, deniz taşımacılığı, deniz üstü rüzgâr enerjisi, hidrokarbon, deniz ve kıyı turizmi, deniz koruma alanları vb.) mekânsal taleplerini dengeleyerek, kaynakların sürdürülebilir kullanımını güvence altına alan entegre bir yönetişim aracıdır. Etkinlikte, bu modelin planlama süreçlerine nasıl entegre edileceği, veri yönetimi altyapıları (coğrafi bilgi sistemleri vb.), hukuki çerçeveler, kurumsal koordinasyon mekanizmaları ve uygulama örnekleri ele alınacaktır. Aynı zamanda Türkiye tarafından 16 Nisan 2025 tarihinde ilan edilen DMP’nin, UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu (IOC-UNESCO) tarafından yayınlanan “Marine spatial planning: a step-by-step approach toward ecosystem-based management” başlıklı rehber doküman ve Avrupa Birliği tarafından 2014 yılında kabul edilen Deniz Mekânsal Planlama Direktifi ile uyum düzeyi de tartışmaya açılacaktır.
Bu etkinliğin bir diğer amacı, deniz ve kıyı alanlarına ilişkin karar alma süreçlerinde görev alan kamu kurum ve kuruluşları, akademisyenler, araştırmacılar, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri arasında disiplinlerarası etkileşimi artırarak koordinasyonu artırmak ve Ülkemizin deniz ve okyanuslardaki yürüttüğü faaliyetlerin bütünleşik okyanus yönetimi kavramı çerçevesinde değerlendirilmesi ve Türkiye’nin DMP’si için temel teşkil edebilecek konularda istişareler yapılmasını teşvik etmektir. DMP’nin çevresel, ekonomik, sosyal ve yönetişimsel boyutlarının kapsamlı bir biçimde ele alınacağı etkinlikte; sürdürülebilir kalkınma, mavi ekonomi, bütünleşik kıyı alanları yönetimi, kara-deniz etkileşimi, iklim değişikliğine uyum ve deniz çevresinin korunması gibi öncelikli konulara dair ortak çözüm yolları tartışılacaktır.
Etkinlik kapsamında gerçekleştirilecek oturumlarda, Türkiye'nin deniz yetki alanlarında geliştirilen mevcut stratejiler, mevzuat çalışmaları, veri toplama ve işleme, analiz teknikleri ve deniz alanlarında yürütülen çalışmalar esnasında yaşanan uygulama zorlukları masaya yatırılacaktır. Ulusal ve uluslararası düzeyde başarıyla yürütülerek tamamlanan projeler, vaka çalışmaları ve politika önerileri paylaşılacak ve bu sayede iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılmasına zemin hazırlanacaktır.
Etkinliğe Milli Savunma, Ulaştırma ve Altyapı, Tarım ve Orman, Dışişleri, Enerji ve Tabi Kaynaklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarından ilgili Genel Müdürlüklerin temsilcileri ile özel sektör temsilcileri de davet edilecek ve bu yönüyle etkinlik, yalnızca teknik bir paylaşım değil, aynı zamanda ortak gelecek vizyonunun inşasına katkı sağlayan stratejik bir buluşma niteliği taşıyacaktır. Akademik camia ile işbu kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin bir araya getirilmesi ile Türk deniz yetki alanlarında yürütülecek faaliyetler nezdinde dikkat edilmesi gereken hususlar tespit edilerek analiz edilecek ve ortak problemler ile çakışma alanları da tespit edilecektir. Bu yönü ile etkinlik Türkiye’nin deniz ve okyanus alanlarında yürütmekte olduğu ve yürüteceği faaliyetler için bir yol gösterici olacaktır.